Archive | empathie RSS feed for this section

Een idee is geen idee.

18 Jun

pidee.001

Een goed idee is een verkocht idee.

Ik heb al een idee.

Komende week gaan we met alle 280 eerstejaars HKU Kunst en Economie studenten ideeën bedenken voor vluchtelingen in asielzoekerscentra.

Daar gebruiken we net als vorig jaar het materiaal van de What Design Can Do Refugee Challenge voor. Ik ben dus alweer een tijdje bezig met de voorbereidingen en kijk, luister, voel, proef en ruik zoveel mogelijk als een vluchteling. Timing is perfect omdat ik privé aan het verhuizen ben en mezelf bij de selectie van mijn spullen de vraag stel;

Ik moet NU vluchten. Neem ik het mee?

En dat helpt. Niet dat mijn spullen nu in mijn Ortlieb tasje passen maar de perspectief wissel is uiterst effectief.

Voor de zekerheid heb ik voor straks toch maar een garagebox gehuurd voor als ik straks voor bijna twee maanden naar Zuid Afrika vertrek en voor een groot deel van de tijd in mijn Volkswagen T2 zal doorbrengen.

Schermafbeelding 2017-06-18 om 13.08.23.png

Maar ik dwaal af.

Ik wilde het hebben over het hebben van een idee. Afgelopen donderdag faciliteerde ik  samen met Irene Koel van The Zooooo een creatieve sessie voor het Rode Kruis. Daarbij zei op een gegeven moment iemand dat ze al een idee had. Dat was voordat we de divergentiefase ingingen. In de divergentiefase gaat het juist om het bedenken van heel veel ideeën. Niet zozeer om de kwaliteit maar om de kwantiteit. Want een goed idee bij begint bij veel ideeën. Dus eerst in je eentje veel ideeën bedenken die je dan vervolgens deelt met je teamleden. Maar wat als je nu al een supervetcoolretegoed idee hebt?? Zoals die dame van het Rode Kruis.

“Dan parkeer je dat idee even”

En dat is best lastig. Want je wilt het helemaal niet parkeren je wilt vol gas vooruit.

Ik had afgelopen vrijdag luisterend naar mijn vrouw een heel goed idee voor vluchtelingen in asielzoekerscentra. Mijn vrouw liet me namelijk dit nummer zien en horen van Joss Stone. Hierin zingt zij samen met een aantal Armeense muziekanten fonetisch mee. Toen ik dat zag, dacht ik WOW! wat een geweldig idee. Stel je voor dat je samen met elkaar elkaars muziek speelt en meezingt . Hoe gaaf is het om een vreemde taal gewoon mee te zingen.

Parkeren dat idee Noltee.

Shit wat is dat lastig.

Verdraagzaamheid

2 Jun

verdraagzaamheid.001

“Ik heb met Kunstgrepen niet bedoeld dat het over kunst ging. Ik heb met Kunstgrepen bedoeld dat het over verdraagzaamheid ging. Ik heb vanaf de eerste uitzending altijd voor mezelf ook geweten dat het daar niet over ging maar dat inderdaad ging over die verdraagzaamheid. Dat het gaat over het vreemde dat je tegenover je krijgt, het rare, het schijnbaar…..onbegrijpelijke en dat je je best zou kunnen doen om je daar eens in te verdiepen. En dat bedoel ik met al die schilderijen, al die dingen die ik heb laten zien. Die duizenden die ik heb laten zien bedoel ik; dat zijn eigenlijk mensen en je kunt je best doen voor mensen. Daar gaat het eigenlijk over. Kunstgrepen heeft eigenlijk heel weinig met kunst te maken.”

Bovenstaande tekst is van Pierre Janssen uit de documentaire ‘De Kunstgrepen van Pierre Janssen’

https://www.npo.nl/andere-tijden/08-04-2017/VPWON_1267528

Ik vond het zo mooi verwoord dat ik het met mijn iPhone opnam en nu met jullie deel. Het was namelijk precies wat ik zelf voelde toen ik tijdens een training Visual Thinking Routines getest werd op mijn verdraagzaamheid. De training was twee dagen en ik was de enige man tussen 11 vrouwen. Ja er mag best wat meer testosteron in het kunsteducatieve domein. Enfin. De training was als volgt  opgebouwd; in de ochtend theorie en oefenen en in de middag naar het museum en zelf aan de slag. Donderdag het Rijks en vrijdag het Stedelijk. En dat werkte uitstekend. En vooral omdat ik me op een gegeven moment een zeer onverdraagzame en ongeduldige puber voelde op het moment dat we naar een foto moesten kijken……een half uur voor de pauze.

A View from an Apartment 2004-5 by Jeff Wall born 1946

De foto werd geprojecteerd op de muur.

Mijn eerste reactie was, “ok een foto van een appartement met uitzicht op een haven. Zullen we nu lunchen?”

De gemiddelde kijktijd van 9 seconden die er naar kunst in een museum wordt gekeken, haalde ik niet eens. Bij lange na niet. Na 5 seconden had ik ik het al gezien.

Maar ik kreeg ruim 2 minuten de tijd om te kijken en op te schrijven ‘Wat je zag’. Ik was blij dat mijn mobiel in mijn tas zat want ik voelde een onbeheersbare drang om me online te verbergen. Ik bedacht me dat dit nu precies het gevoel moest zijn van menig museumbezoeker. Een ‘ik ben niet de enige’ gedachte verbond me met de grote groep ‘onverdraagzamen ’. Ik besloot me over te geven aan de opdracht en op te schrijven wat ik zag.

Vervolgens deelden we onze observaties met elkaar en werden ze centraal op een flip-over gezet. En het mooie was dat ik meer zag door de observaties van de anderen die andere dingen waren opgevallen. We waren inmiddels bijna 10 minuten aan het kijken en delen. Mijn ongeduld was omgezet in een oprechte nieuwsgierigheid naar wat ik allemaal nog meer kon ontdekken en wat de anderen zagen.

In het tweede deel van de Thinking Routine ‘See, Think, Wonder’ neem je een aantal minuten de tijd om na te denken en op te schrijven ‘Waar het over gaat?’ Ook hier weer eerst individueel om e.e.a. vervolgens weer met elkaar te delen. Individueel, samen. Listen, Silent. Eerst het Wat bekijken en dan pas het ‘Waar het over gaat’.

Door ook dit weer na elkaar in alle rust met elkaar te delen, leerde ik dat iedereen andere betekenissen aan de observaties gaf. Wat het kijken een enorme verdieping gaf en me leerde dat je dingen van meerdere kanten kunt bezien en daar dus andere betekenissen aan kunt geven.

De 10 seconden waren inmiddels 15 minuten geworden en ik was benieuwd naar wat de volgende stap zou zijn. De derde stap van deze routine was de vraag ‘Welke vragen zijn er nog overgebleven?’ Zo vroeg een deelnemer zich af of de situatie echt was of in scene gezet. Zo kwamen er meer vragen voorbij waarbij ik dacht “Hoe kom je er op?” of “Wat een goede vraag!”. En steeds weer kijkend naar de foto die inmiddels echt tot leven was gekomen. Het leek of ik in het appartement was en ik als Tita Tovenaar alles en iedereen had stil gezet. Raar maar waar.

Ruim 20 minuten later was ik oprecht teleurgesteld toen de lunch werd aangekondigd.

Mijn ongeduld was omgeduld.

Een hardCOR lesje verdraagzaamheid.

 

To predict the future…

25 Apr

topredictthefuture.001

Op de VPRO Tegenlicht pagina staat:

Tot vandaag was de wereldgeschiedenis een westers gecentreerde onderneming – gebaseerd op de stelling dat iedereen zou moeten zijn zoals wij, of tenminste zo zou moeten worden. Volgens de Britse historicus Peter Frankopan, schrijver van de wereldwijde bestseller ‘De Zijderoutes’, heeft het Westen zich op die manier volledig vervreemd van de rest van de wereld. Het oude Europa is in verval en de economische voorspoed in Azië, Afrika en Zuid-Amerika gaat aan onze neus voorbij. We hebben geen vrienden meer oostelijk van Venetië, zegt Frankopan. Het machtscentrum verschuift langs de lijnen van de nieuwe zijderoute, van west naar oost. Hoe zullen wij ons aan die nieuwe wereldorde moeten aanpassen?

En in de aflevering eindigt Frankopan met zijn favoriete quote uit zijn boek:

Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.25.42Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.25.47Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.25.53Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.25.58Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.26.02Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.26.10Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.26.15Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.26.19Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.26.22Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.26.28Schermafbeelding 2017-04-25 om 10.26.33

To predict the future

You don’t look ahead

You look around

AH

23 Apr

ah.001

Ken je Maurizio Cattalan?

catalan_boijmans

Dit is hem. In Boijmans van Beuningen. Is dit kunst? Veel vinden van niet en veel minder, denk ik, wel. Ik wel. Ben zelfs groot fan van Cattalan. Vind het sowieso een kunst als het je lukt met een werk als dit het museum in te komen. Misschien is dat ook wel wat Cattalan met dit werk wil zeggen. Of zegt hij “waar kijken jullie nu naar?”. Als die vraag als bezoeker van Boijmans in je opkomt als je naar zijn werk/hem kijkt, kijk je in in ieder geval niet naar de andere werken aan de muur. Het werk van Cattalan heeft stopping power. Het tovert een glimlach en soms een grimas of gruwel op mijn gezicht. En soms allemaal tegelijk. Het zet je op het verkeerde been en zet je aan het denken. Wat is de bedoeling, de boodschap, waarom? Ik kan me voorstellen dat er heel wat discussies, overleggen en voorbereiding aan het kopen, plannen en plaatsen van dit werk van Catalan vooraf gegaan aan de opening van de tentoonstelling in Boijmans. Maar niet zoveel als met zijn overzichtstentoonstelling in het Guggenheim in New York; All. Hier hing ‘hij’ al zijn originele werken van de afgelopen 20 jaar aan het plafond.

catalan_guggenheim

Gisteren zag ik de documentaire over Cattalan op NTR en daarin ook een werk waar ik echt van schrok.

Het is een knielend figuur die je op de rug ziet als je  de ruimte in loopt.

Schermafbeelding 2017-04-23 om 08.38.20

En als je dichterbij komt en kijkt wie het is:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Schermafbeelding 2017-04-23 om 08.38.29

Het werk werd laatst voor ruim $ 17.000.000 verkocht waarbij het beeld met de rug naar de bieders stond. Maar dus met het gezicht naar de veilingmeester. Wie biedt meer?

Marianne Hoet van Christie’s Brussel kocht het uiteindelijk. Ben benieuwd waar Adolf op zijn knieën zit. Ik hoop wel in een hoek. Voor straf.

 

 

 

 

 

 

 

Unlock

25 Mrt

unlock.001

Wat tot nu toe de meeste indruk heeft gemaakt in Shanghai?

Indruk op wat? On which Pink Part of my Brain? Design, Story, Symphony, Play, Empathy or Meaning?

Laten we beginnen met Design.

Ok dan heb ik er drie. En laat ik dan die kiezen waar ik ook een foto van heb gemaakt. Dan blijven er nog twee over. En dan kies ik degene die de meeste associaties oproept.

Zo moet ik denken aan mijn zoon omdat hij regelmatig zijn sleutels kwijt was. Totdat ik hem een Banksy sleutelhanger gaf. Helaas zit zijn fietssleutel daar niet aan.

Ik moest aan mijn cijferslot denken dat aan het oude (maar prachtige van John gekregen Brookszadel) hangt te bungelen als ik met mijn oude Peugeot vouwfiets naar en van huis naar station en HKU fiets.

En ik moest denken aan het feit dat ik deze nog nooit gezien had in Nederland. Wat zeg ik, de rest van de wereld….waar ik geweest ben dan.

IMG_8364

 

 

 

positief negatief

19 Mrt

plusmin.001Gisteren schreef ik over inspiratie voordat ik op de open dag op HKU een workshop over inspiratie gaf. Dat laatste was volgens mij inspirerender en tijdens de open dag hoorde ik iets wat misschien wel de reden daarvoor is. Tussen de workshops keek ik de inspirerende serie ‘Het Geheime Leven van 4-jarigen’. Bekijk ze hier online.

Het concept van de serie is simpel. Je nodigt een stuk of 8 vier jarigen uit een middagje te komen spelen. Alle kleuters dragen een microfoon en worden door verschillende camera’s gefilmd. En nog een belangrijk gegeven is dat ze elkaar niet kennen. Tijdens hun samen zijn plegen de programmamakers allerlei interventies en observeren en becommentariëren ze hun gedrag. De serie is een prachtig bewijs dat kinderen spelenderwijs leren. Door rollenspel zie je hun ouders terug. Dit werd weer heerlijk zichtbaar toen twee kleuters vader en moedertje aan de telefoon speelden. Ook het gezegde ‘meisjes plagen zoentjes vragen’ werd weer eens heerlijk duidelijk. Of de situatie die ontstaat als er een rode knop in het lokaal gezet wordt en duidelijke instructie wordt gegeven dat daar niet op gedrukt mag worden. Of een grote kauwgomballenautomaat vol M&M’s met zo’n draaiknop. Dat zijn enorme uitdagingen voor een 4 jarige.

Kijkend naar de kleuters viel me op hoeveel emotie er los komt in het spel. Hoe boos ze soms zijn en hoeveel er gelachen wordt. En één opmerking van een van de presentatoren/observatoren is me bij gebleven. Hij zei dat de lach de kortste verbinding tussen mensen is. Ik heb daar over nagedacht en het zette mij op de volgende gedachte. De lach is een voorbeeld van een positieve emotie.

Barbara Frederickson’s noemt er 10.

Wow wat leuk! Er gebeurt iets leuks en ik moet gewoon lachen.

Wow wat lief! Mijn hart wordt geroerd binnen de veilige context van een (intieme) relatie.

Wow wat wat inspirerend! Ik word geconfronteerd met echte menselijke/dierlijke/natuurlijke excellentie.

Wow ik hoop…. Ik vrees het ergste maar verlang intens naar beterschap.

Wow wat sereen! Ik leun achterover en zuig alles in me op.

Wow….trots! Ik investeerde tijd en kennis en ben geslaagd.

Wow fascinerend! Ik wil me verder onderdompelen met waar ik nu mee bezig ben.

Wow de dingen gaan naar mijn zin, zelfs beter dan verwacht!

Wow wat vet! Ik word geconfronteerd met iets verpletterend moois of goeds en voel me letterlijk overweldigd door de grootsheid ervan.

Positieve emoties als de kortste weg naar de ander.

Inspiratie is een manier om je verbinden met mensen. Op een positieve manier. En dat lukte gisteren beter in de klas dan op mijn blog.

Maar hoe zit dat met negatieve emoties? Is die weg korter?

Nee die verbindt niet. Die stoot af.

 

 

No Pain No Gain

13 Mrt

NOPAINNOGAIN.001

Eergisteren schreef ik over mijn ontmoeting met Irene Koel van The Zoooo. Het verhaal ging over verandering en dat mensen dat in eerste instantie misschien wel willen maar als het er op aan komt liever met een natte luier blijven lopen; “nobody likes changes except for a wet baby” las ik laatst. Wat cool is aan Irene dat ze het lef heeft van te voren aan te geven dat er een moment in dat verandertraject komt dat het helemaal niet meer zo leuk is. Mensen zijn dus voorbereid. Wat nog cooler is dat als mensen voelen dat dat moment is aangebroken, het veilig en OK is om dat te delen.

Gisteren mailde Irene me het model dat daar aan ten grondslag ligt;

Schermafbeelding 2017-03-13 om 07.00.40Schermafbeelding 2017-03-13 om 07.00.52

Het model is dus afgeleid van de Kubler-Ross curve. Kubler-Ross heeft het model ontwikkeld om het rouwproces in kaart te brengen. Ik google haar net en kwam op een Belgische site terecht die het model uitlegt. Ik heb deze tekst een beetje aangepast en rouw vervangen door verandering;

De vijf fasen van verandering.

Wanneer mensen worden geconfronteerd met verandering zijn er een aantal fasen te herkennen die men doorloopt.

We onderscheiden 5 fasen. Verandering is geen  lineair proces, dat iedereen stap voor stap doorloopt. Bij iedereen verloopt de verandering anders. Sommige mensen slaan fasen over. Anderen blijven lang in één fase hangen of hernemen een eerdere fase. Ook veranderervaringen uit het verleden bepalen mee hoe iemand vandaag omgaat met verandering.

Mensen die moeten veranderen hebben een veilige plek nodig om hun gevoelens te kunnen uiten. Het is daarbij belangrijk dat ze niet alleen worden gelaten. Ook respect voor het unieke proces van iedere persoon is nodig. Iemand kan niet op bevel een bepaalde fase doorleven of afsluiten. Bewustzijn van het proces helpt wel om te (h)erkennen wat er gebeurt en om geduld te hebben.

Ontkenning: “Dit gebeurt niet bij mij.”

Ontkenning is een bewuste of onbewuste weigering om de realiteit onder ogen te zien. Het is een natuurlijke vorm van zelfbescherming. Het helpt om zelf te bepalen in welk tempo de verandering wordt toegelaten. We laten niet meer binnen dan we aankunnen. Sommige mensen blijven echter opgesloten in deze fase.

Woede: “Waarom met mij?”

Als de waarheid tot iemand is doorgedrongen ontstaat er vaak boosheid. In deze periode is men meestal moeilijk te benaderen. Onder de woede ligt de pijn.

Marchanderen: ”Ik beloof een betere persoon te worden als…”

In deze fase probeert men te onderhandelen. Men belooft het één te doen als er iets anders tegenover staat. Men denkt bijvoorbeeld “Als ik vanaf nu heel aardig ben voor mijn personeel, dan kan ik vast mijn bedrijf nog wel zien groeien”. Veelal is de hoop een grote drijfveer.

Verdriet en depressie: ”Ik geef het op.”

Wanneer men de realiteit begint te accepteren komen gevoelens van verdriet, spijt, angst en onzekerheid naar boven. Vaak dienen ook veranderingen uit het verleden zich weer aan. Men is bijna niet meer te bereiken. Men kan behoefte hebben aan het steeds weer uiten van het verdriet over de oude situatie. Op de bodem van het verdriet ligt vaak woede. Onderdrukte woede is vaak de oorzaak van een depressie.

Aanvaarding: “Ik ga verder met mijn leven.”

Als iemand voldoende tijd en vaak ook enige hulp heeft gehad om door de genoemde fasen te gaan, begint men de realiteit te accepteren. Er komt berusting en men kan onthechten, loslaten. Loslaten is niet hetzelfde als vergeten. Het is de verandering een plaats geven in het leven en verder gaan. Met droge billetjes.

 

 

%d bloggers liken dit: